Đối tác giao hàng chậm, thanh toán trễ hoặc thực hiện không đúng cam kết. Trong tình huống đó, phản ứng thường gặp là gửi ngay email thông báo chấm dứt hợp đồng. Tuy nhiên, việc đối tác có vi phạm không đồng nghĩa doanh nghiệp đương nhiên được quyền chấm dứt hợp đồng ngay lập tức.

Nếu chấm dứt không đúng căn cứ, điều kiện hoặc trình tự, chính bên gửi thông báo có thể bị xác định là bên vi phạm.

1. Hợp đồng hoặc pháp luật có cho phép chấm dứt không?

Trước tiên, cần kiểm tra điều khoản chấm dứt trong hợp đồng: trường hợp nào được quyền chấm dứt, bên nào có quyền thực hiện và điều kiện kèm theo là gì. Nếu hợp đồng không quy định rõ, cần đối chiếu quy định pháp luật áp dụng cho loại hợp đồng đó.

Không nên chỉ dựa vào cảm nhận rằng hành vi của đối tác là “nghiêm trọng”. Quyền chấm dứt cần có căn cứ từ thỏa thuận hoặc pháp luật.

2. Vi phạm đã đủ điều kiện để chấm dứt chưa?

Một số hợp đồng chỉ cho phép chấm dứt khi vi phạm đạt đến mức độ nhất định, lặp lại nhiều lần hoặc làm cho mục đích giao kết không thể đạt được. Doanh nghiệp cần đánh giá đúng hành vi thực tế, chứng cứ và hậu quả phát sinh trước khi ra quyết định.

3. Có phải yêu cầu khắc phục trước không?

Hợp đồng có thể yêu cầu bên bị vi phạm gửi thông báo yêu cầu khắc phục và dành cho bên kia một thời hạn hợp lý để sửa chữa. Nếu bỏ qua bước này, thông báo chấm dứt sau đó có thể bị tranh chấp dù vi phạm ban đầu là có thật.

4. Thông báo đã đúng người, đúng hình thức và đúng thời điểm chưa?

Cần kiểm tra địa chỉ nhận thông báo, người có thẩm quyền, phương thức gửi, thời điểm thông báo có hiệu lực và tài liệu chứng minh bên kia đã nhận được. Một email gửi nhầm địa chỉ hoặc không tuân thủ hình thức đã thỏa thuận có thể làm phát sinh rủi ro về hiệu lực.

Hệ quả của việc chấm dứt không có căn cứ

Tùy hợp đồng và vụ việc cụ thể, bên chấm dứt sai có thể phải:

  • Tiếp tục thực hiện nghĩa vụ theo hợp đồng.
  • Chịu phạt vi phạm nếu hợp đồng có thỏa thuận phù hợp.
  • Bồi thường thiệt hại thực tế, trực tiếp và khoản lợi trực tiếp mà bên kia đáng lẽ được hưởng.

Trước khi gửi thông báo chấm dứt, doanh nghiệp nên rà soát hợp đồng, hệ thống hóa chứng cứ vi phạm và xác định rõ trình tự cần thực hiện. Một thông báo ngắn có thể tạo ra hậu quả pháp lý rất dài.

Bài viết cung cấp thông tin pháp lý chung, không phải ý kiến tư vấn cho một vụ việc cụ thể. NORIS LAW có thể hỗ trợ rà soát hợp đồng, đánh giá căn cứ chấm dứt và xây dựng phương án xử lý vi phạm phù hợp.